(Scroll naar beneden voor de Nederlandse tekst)

Why

Cities across Europe face the same challenges. More homes must be built on less land. The energy transition and climate adaptation demand space and capacity. And the distance between government and residents is growing, while almost every domain faces staff shortages. More than three quarters of Europeans live in cities, towns or suburbs, so that is where the pressure lands.

AI can help. European cities have always designed new technology into their urban fabric themselves: canals, railways, roads, energy grids. AI is the next layer. It allows the use of the city to be organised more intelligently, for example traffic around schools or the distribution of energy.

Yet this is not happening enough, because three things are missing:

• knowledge and capacity within government to design and steer AI themselves;
• connection between initiatives in different countries and regions;
• a European framework that fits the practice of cities.

What we want to do

Building on the City Deal on AI, we are setting up a European ecosystem. To this end, the Dutch Ministry of the Interior and Kingdom Relations has proposed an Accelerated Urban Action (AUA) within the Urban Agenda for the EU. An AUA is a short, focused European partnership.

There is broad support in Europe for the theme of AI. The formal decision follows on 5 November 2026, when the Directors-General for Urban Matters of the Member States (DGUM) adopt the new themes. If it goes ahead, the AUA will run from January 2027 to June 2028.

The AUA builds on the City Deal on AI. Since September 2025, 34 Dutch partners have been working together in it: ministries, municipalities, companies, knowledge institutions, existing partnerships and civil society organisations. In the first year, 26 projects were started. We want to bring this way of working to other countries and regions.

We want to work along three lines:

• National and regional AI ecosystems. Partners build an ecosystem in their own country or region. They jointly start projects on questions from their own practice, translate the lessons in an AI Atelier into working methods and design principles, and share them in a Knowledge Network.
• Connecting European ecosystems. The ecosystems share experiences, lessons and dilemmas. This happens online and at the annual AI in the City conference in Breda, which will have a European programme strand from September 2027.
• Design principles and recommendations. Together we develop five preconditions into European design principles. These preconditions are: safety; fairness; well-being, sustainability and prosperity; autonomy; local identity. They lead to recommendations to the European Commission and the Member States.

This European ecosystem connects the national and regional ecosystems with each other. We work with what already exists, such as Citney and AI in the City, and seek cooperation with existing European networks.

We work from the wishes of partners. Would you like to set your own focus, for example on resilience? Then you can turn it into a project.

Taking part

If the AUA goes ahead, we are looking for 6 or 7 partners from at least 4 Member States. Each partner leads an ecosystem in its own country or region. The right scale depends on the size of the country: a whole country, a federal state or a region. A cross-border ecosystem is also possible, where cities already cooperate closely.

What we ask

• Setting up and leading your own national or regional ecosystem.
• Three staff members, available for about one day a month.
• Taking part in the monthly online partner meeting and the AUA meetings.
• Sharing projects and lessons.
• Willingness to contribute to the European cooperation after the AUA.

What you get

• A proven way of working from the City Deal on AI.
• Guidance from a lead expert.
• Access to the projects and lessons of the other ecosystems.
• A European stage at AI in the City.
• Influence on recommendations to the European Commission and the Member States.
• Extra: the opportunity to set up projects with partners in other countries, for example for EU funding.

Contact us for more information

Are you interested or would you like to know more? Contact Jan-Willem Wesselink, programme manager of the City Deal on AI, at [email protected]. After the decision of 5 November, more information will follow on how to apply.

(De Nederlandse tekst start hier)

Waarom

Steden in heel Europa staan voor dezelfde opgaven. Er moeten meer woningen komen op minder ruimte. De energietransitie en klimaatadaptatie vragen ruimte en capaciteit. En de afstand tussen overheid en inwoners groeit, terwijl er in bijna elk domein personeel tekortkomt. Ruim driekwart van de Europeanen woont in een stad of een voorstad, dus daar komt de druk terecht.

AI kan helpen. Europese steden hebben nieuwe technologie altijd zelf in hun ontwerp opgenomen: kanalen, spoor, wegen, energienetten. AI is de volgende laag. Daarmee kan het gebruik van de stad slimmer worden georganiseerd, bijvoorbeeld het verkeer rond scholen of de verdeling van energie.

Toch lukt dat nog te weinig, omdat drie dingen ontbreken:

• kennis en capaciteit bij overheden om AI zelf te ontwerpen en aan te sturen;
• verbinding tussen de initiatieven in verschillende landen en regio’s;
• een Europees kader dat aansluit op de praktijk van steden.

Wat we willen doen

Vanuit de City Deal Over AI zetten we een Europees ecosysteem op. Het Nederlandse Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarvoor een Accelerated Urban Action (AUA) voorgesteld binnen de Urban Agenda for the EU. Een AUA is een korte, gerichte Europese samenwerking.

Er is in Europa brede steun voor het thema AI. Het formele besluit volgt op 5 november 2026, als de directeuren-generaal stedelijke zaken van de lidstaten (DGUM) de nieuwe thema’s vaststellen. Gaat het door, dan loopt de AUA van januari 2027 tot juni 2028.

De AUA bouwt voort op de City Deal Over AI. Daarin werken sinds september 2025 34 Nederlandse partners samen: ministeries, gemeenten, bedrijven, kennisinstellingen, bestaande samenwerkingsverbanden en maatschappelijke organisaties. In het eerste jaar zijn er 26 projecten gestart. Die werkwijze willen we overbrengen naar andere landen en regio’s.

We willen werken langs drie lijnen:

• Nationale en regionale AI-ecosystemen. Partners bouwen in hun eigen land of regio een ecosysteem op. Ze starten samen projecten op vragen uit de eigen praktijk, vertalen de lessen in een AI-Atelier naar werkwijzen en ontwerpprincipes, en delen die in een Kennisnetwerk.
• Verbinden van Europese ecosystemen. De ecosystemen delen ervaringen, lessen en dilemma’s. Dat gebeurt online en op het jaarlijkse congres AI in the City in Breda, dat in september 2027 een Europees programmadeel krijgt.
• Ontwerpprincipes en aanbevelingen. Samen werken we de vijf randvoorwaarden uit tot Europese ontwerpprincipes. Die randvoorwaarden zijn: veiligheid; rechtvaardigheid; welzijn, duurzaamheid en welvaart; autonomie; lokale identiteit. Daaruit volgen aanbevelingen aan de Europese Commissie en de lidstaten.

Dit Europese ecosysteem verbindt de nationale en regionale ecosystemen met elkaar. We werken met wat er al is, zoals Citney en AI in the City, en zoeken de samenwerking met bestaande Europese netwerken.

We werken vanuit de wensen van partners. Wil je een eigen accent leggen, bijvoorbeeld op weerbaarheid? Dan kun je daar een project van maken.

Meedoen

Als de AUA doorgaat, zoeken we 6 of 7 partners uit minstens 4 lidstaten. Een partner trekt een ecosysteem in het eigen land of de eigen regio. Welke schaal past, hangt af van de omvang van het land: een heel land, een deelstaat of een regio. Ook een ecosysteem over de grens is mogelijk, als steden daar al nauw samenwerken.

Wat we vragen

• Een eigen nationaal of regionaal ecosysteem opzetten en trekken.
• Drie medewerkers die ongeveer een dag per maand beschikbaar zijn.
• Deelname aan het maandelijkse online partneroverleg en aan de AUA-bijeenkomsten.
• Het delen van projecten en lessen.
• Bereidheid om na de AUA bij te dragen aan de Europese samenwerking.

Wat je krijgt

• Een beproefde werkwijze uit de City Deal Over AI.
• Begeleiding door een lead expert.
• Toegang tot de projecten en lessen van de andere ecosystemen.
• Een Europees podium op AI in the City.
• Invloed op aanbevelingen aan de Europese Commissie en de lidstaten.
• Extra: de mogelijkheid om met partners in andere landen projecten op te zetten, bijvoorbeeld voor Europese subsidies.

Neem contact op voor meer informatie

Ben je geïnteresseerd of wil je meer weten? Neem contact op met Jan-Willem Wesselink, programmamanager van de City Deal Over AI, via [email protected]. Na het besluit van 5 november volgt meer informatie over de manier van aanmelden.