Workshop 7 mei: Verrijking van participatie met burgers door AI

Datum: 7 mei 2026, 10.00-12.00
Locatie: Waag Futurelab (Nieuwmarkt 4, 1012 CR Amsterdam)

Doel:
In deze workshop delen de kenniscentra van Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Rotterdam, Waag, en Post-X Society hun ervaring, principes en methoden voor het betrekken van burgers in maatschappelijke vraagstukken. Samen met deelnemers inventariseren we wat binnen gemeenten belemmeringen en behoeften zijn om om ‘echt’ in gesprek te gaan met bewoners, en of en hoe AI daarin mogelijk kan helpen.

Achtergrond
Participatie is in de praktijk al langere tijd een weerbarstig en complex vraagstuk. In veel processen wordt gezocht naar inclusiviteit en representativiteit, maar tegelijkertijd blijven structurele spanningen bestaan. De pluriformiteit van perspectieven maakt participatie waardevol, maar ook moeilijk organiseerbaar. In toenemende mate worden AI-toepassingen ingezet binnen gemeentelijke participatieprocessen. Enerzijds biedt AI mogelijkheden om grotere groepen te betrekken, patronen te herkennen of processen te ondersteunen. Anderzijds bestaat het risico dat door inzet van AI bestaande problemen worden versterkt: dat oplossingen worden gezocht voor problemen die niet goed zijn gedefinieerd, dat instrumentele benaderingen van participatie verder worden geoptimaliseerd, of dat uitsluiting en wantrouwen onbedoeld toenemen.
Daarnaast belemmert de tussenkomst van AI het fysieke contact en gesprek van mens-tot-mens tussen ambtenaar en burger.

Opzet
In het eerste deel zullen de organisatoren ervaring, principes en methoden voor het betrekken van burgers in maatschappelijke vraagstukken delen. In het tweede deel gaan zij graag met deelnemers in gesprek over bijvoorbeeld:

• Welke vragen en dilemma’s ervaren gemeenten momenteel bij de inzet van AI in participatieprocessen?
• Welke waarden komen naar voren in bestaande participatiepraktijken, en op welke momenten staan deze onder druk?
• In hoeverre zijn deze waarden herkenbaar in huidige of voorgenomen toepassingen van AI?
• Op welke manieren kan AI worden ingezet om pluriformiteit te ondersteunen en vertrouwen op langere termijn te versterken?
• Welke ontwerpprincipes en handelingsperspectieven kunnen worden geformuleerd voor het verantwoord inzetten van AI in participatie?

In het laatste deel zetten we de uitkomsten op een rij.

Resultaat
De workshop is een startpunt om met elkaar door te werken aan een methode, training, toolkit of andere vormen die overheden kunnen inzetten om het contact met burgers met AI te verrijken. De resultaten bieden mogelijk ook aanknopingspunten om met partners uit de City Deal over AI voor dit vraagstuk een gezamenlijke subsidieaanvraag in te dienen, zoals bijvoorbeeld SIA RAAK Publiek.