Borging in de spotlights: CoP’ers helpen elkaar om doelen van City Deals te bestendigen

Op dinsdag 9 september vond de derde Community of Practice-bijeenkomst plaats. Opnieuw werden we welkom geheten op een prachtige locatie: het Prinses Theater in Rotterdam. Het prachtige intieme theater en het podium waarop gedreven deelnemers zich later in het programma verzamelden, leenden zich voor een kleiner gezelschap. Toch hopen we een volgende keer echt eens uit onze voegen te barsten bij de CoP. Dus we nodigen iedereen uit het CoP-netwerk van harte uit om met ons te delen hoe we jóu de volgende keer over de streep kunnen trekken.

Koen heet ons welkom in de voormalige bioscoop en vertelt dat Agenda Stad in september ‘goed uit de startblokken’ is gekomen, met o.a. verkenning van een nieuwe City Deal Energiearmoede en natuurlijk de lancering van het boek De Polder is Dood, Leve de Polder. En er liggen ook nog een aantal mooie mijlpalen in het verschiet: op 18 september wordt de City Deal Over AI ondertekend in Breda. Op 10 november zien we elkaar natuurlijk allemaal op de Dag van de Stad in Enschede – en de échte DvdS-fans treffen we graag al op 9 november tijdens de Nacht van de Stad. En dan wordt er in december nóg een City Deal ondertekend, namelijk de City Deal Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling.

Janneke, Dewi en Koen trappen de CoP-bijeenkomst af. Foto: Paul Tolenaar

Resultaten borgen

De bijeenkomst staat vandaag in het teken van resultaten borgen. Koen trapt af met een terugblik op de borging van de resultaten van de afgeronde City Deal Energieke Wijken, Duurzaam en Sociaal. Koen schetste hoe de partners het gevoel hadden dat ze op de goede weg waren en daarom waarde hechtten aan het voortzetten van het netwerk. De verkenning van de nieuwe City Deal Energiearmoede is daar het resultaat van. Koen schetste de verschillende werklijnen van de City Deal:

1. Kansen voor kwetsbare huishoudens. Hoe kom je achter de voordeur?
2. Werk en opleiding: hoe creëer je arbeidsmogelijkheden in een wijk die midden in de energietransitie zit?
3. Hoe krijg je particuliere eigenaren in beweging in een wijk waar veel bewoners geen budget hebben voor verduurzaming?

Koen licht de borging van de City Deal Energieke Wijken toe in het prachtige Prinses Theater in Rotterdam. Foto: Paul Tolenaar

De borgingsstrategie van de City Deal was: van output naar outcome en impact voor alle voorbeelden die in de werklijnen zijn opgehaald. Een concreet resultaat is het Dashboard Geldstromen in wijk, dat indicatoren zichtbaar maakt waar acties op uitgevoerd kunnen worden. Het Dashboard is nu ondergebracht bij BZK. In Utrecht en Arnhem zijn ‘Roeptuinen’ ingevoerd waar mensen ervaringen met elkaar kunnen delen. Maar de grootste winst van de City Deal, zijn de wetswijzigingen, zoals de ISDE-regeling (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing), waardoor gemeenten subsidie kunnen aanvragen namens bewoners in kwetsbare wijken. Koen rondt af met de oproep dat als je wilt nadenken over borging en opschaling van je City Deal, hier vanuit Agenda Stad budget voor is.

Vervolgens doet Christopher verslag van de lancering van het boek De Polder is Dood, Leve de Polder. In het boek verkent onze CXO Suzanne Potjer voorbeelden van nieuwe samenwerkingsvormen. Vitaliteit en in verbinding blijven met wat er leeft, staan centraal in het boek. Christopher vertelt dat we de boer opgaan om aandacht voor het boek te stimuleren en om de dialoog over het onderwerp aan te jagen. De aanwezige CoP’ers krijgen alvast een exemplaar van het boek uitgereikt. Op levedepolder.nl kan iedereen fysieke of digitale exemplaren van het boek bestellen en op Agendastad.nl vind je een uitgebreide impressie van de lancering van het boek op 4 september in Leiden.

In de pocket! Bemachtig ook snel een exemplaar van het boek via levedepolder.nl en deel je leeservaring met Agenda Stad. Foto: Paul Tolenaar.

Daarna neemt Roos Marinissen ons mee in de borgingsstrategie van de City Deal Impact Ondernemen die in 2021 van start gegaan is en in maart 2026 wordt afgerond. Ongeveer een jaar geleden is begonnen met de borging door gesprekken te voeren met de themacoördinatoren. Eén van de betrokken lectoren bepleitte een House of Expertise. Daar was draagvlak voor, maar het voelde nog te ‘hoog over’. Samen met Platform31 is de City Deal systematische gaan kijken naar de City Deal: wat kúnnen we borgen en wat móeten we borgen? Er is een kwadrant ontwikkeld dat helpt om daar keuzes in te maken. Veel partners hadden door willen gaan met de deal. Het netwerk van de deal is opgedeeld in persona’s en zo is gekeken naar waar verschillende persona’s last van hebben als de City Deal stopt – en wat zij dan nodig hebben. Daarin kwamen vooral het netwerk en de ‘rugdekking’ naar voren als zaken die partners vrezen te zullen gaan missen.

Roos Marinissen neemt ons mee in de borgingsstrategie van de CD Impact Ondernemen. Foto: Paul Tolenaar

Projectleider Edwin Teljeur doet nog een ronde om te verifiëren dat de opgehaalde zorgpunten de lading dekken. Maar er zijn ook al zaken die goed geborgd zijn, zo is er een Onderzoeksconsortium, Centis, ingesteld dat sociaal maatschappelijke ondernemingen helpt effectiever te zijn. Daarnaast is een sprekersbureau opgezet, ‘De ervaring spreekt’, waarin ervaringsdeskundigen over de kansen en het belang van sociaal ondernemerschap verzameld zijn. Een commerciële partij heeft voor de City Deal een Dashboard Impact Ondernemen ontwikkeld en eind oktober vindt nog een studiereis naar Bordeaux plaats, waar – al tijdens de treinreis – een impactagenda opgesteld zal worden met alle deelnemers.

Borging ontwerpen

Na een dankwoord voor Koen en Roos voor het delen van de borgingsinzichten van hun City Deals, is het tijd voor een korte bijpraatpauze, waarna alle deelnemers letterlijk in de spotlights komen te staan en het podium van het theater beklimmen. Janneke ten Kate van Platform31 en ontwerper Arjen Oenema laten de deelnemers ervaren hoe ontwerp kan bijdragen aan het verankeren van resultaten. Op het podium rangschikken de deelnemers zich van links naar rechts, van ‘nieuwe City Deal’ tot al langer lopende City Deal. Eerst buigt de groep zich over de vraag wat borging precies inhoudt.

Op het podium sparren over borging. Foto: Paul Tolenaar

Voor Huibert van de City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving is dat zorgen dat de beweging van je City Deal landelijk gedragen wordt. “Na afloop van de City Deal moet er niet alleen over het thema gepraat worden, maar moeten er ook daadwerkelijk acties volgen”. Roos merkt op dat er een verschil tussen borgen en opschalen. Jan-Willem Wesselink schetst dat in de dealtekst over de nieuwe City Deal Over AI is opgenomen dat er zoveel mogelijk in bestaande netwerken en organisaties geborgd moet worden. Er wordt geschetst dat borging ook over kennisdeling gaat en dat er verschillende niveaus zijn. Je kunt kennis bij personen borgen. Wanneer je er zorg voor draagt dat de kennis breder gedragen wordt, is er sprake van opschaling. Bij de City Deal Fietsen voor Iedereen, zo vertelt Monique Verhoef, ontvangen partners budget en krijgen daarbij de vraag gesteld: “hoe zorg je ervaar dat je nieuwe werkwijze ook geborgd wordt?”

Na de uitwisseling op het podium gaan deelnemers in groepjes uiteen om nader in te gaan op het borgingsproces in drie City Deals: Dynamische Binnensteden, Ruimte voor Lopen en Fietsen voor Iedereen. Na afloop koppelen de groepjes plenair terug wat ze besproken hebben.

Doel van de City Deal Dynamische Binnensteden is om binnensteden levendig en toekomstbestendig te maken en houden. En om daarbij ambtenaren handelingsopties te bieden om aan de transformatie bij te dragen. Kansen liggen in woonruimte boven winkels en in het terugbrengen van maatschappelijke functies naar de binnenstad. De City Deal kent 22 thematische projecten en organiseert City Deal-dagen. Samen met de Retailagenda is een Pact voor de Binnenstad opgezet en naast de website en LinkedIn-groep kent de City Deal een ‘voorbeeldenbank’. Jos Sentel van de City Deal vertelt dat het plan is om de themaprojecten en City Deal-dagen te borgen in een ‘Studio Binnenstad’, zodat het belang van de binnenstad blijven geagendeerd wordt en ambtenaren een fysieke plek hebben waar ze terecht kunnen met vragen over hun binnenstad. Vraag is nog even of zo’n studio nieuw opgezet wordt of kan landen bij een bestaande organisatie.

Iris Visser vertelt dat de City Deal Ruimte voor Lopen een lobby opzet om te zorgen dat er financiële middelen komen die ruimte voor lopen stimuleren. De zoektocht daarbij is om de juiste mensen aan tafel te krijgen. De uitvoering van plannen is het probleem niet, maar het loskrijgen van geld blijkt weerbarstig.

Monique Verhoef vindt het interessant om te horen hoe andere deals de borging aanpakken en is blij met de kruisbestuiving. Ze geeft als advies mee om het predicaat ‘City Deal’ niet in de naam van je website op te nemen. “Want dat is iets tijdelijks.” Ze schetst dat de opgeleverde producten hun doel wel zullen dienen, maar dat de áánpak wel aandacht en borging verdient.

Met de waardevolle terugkoppeling van de groepen, ondersteund met vlijtig volgeschreven ‘flipovers’, is het inhoudelijke gedeelte van de CoP alweer ten einde. Koen dankt de deelnemers voor hun aanwezigheid en benadrukt hoe waardevol het is om met elkaar te blijven uitwisselen en ons gezamenlijk te buigen over de vraag hoe de resultaten en lessen uit kortjarige samenwerkingsverbanden goed kunnen beleggen.

Graag tot een volgende CoP!

Met dank aan Vera Beuzenberg van Platform31 voor de bijdrage aan het verslag