City Deals in voorbereiding
Op dit moment zijn er 33 City Deals ondertekend, waarvan een deel al succesvol is afgerond. Een overzicht van de getekende Deals vindt u op de City Deal-pagina. Maar Agenda Stad staat natuurlijk niet stil. De lessen en successen van de lopende en afgeronde deals hebben onder andere bijgedragen aan nieuwe, gebiedsgerichte vormen van deals, zoals Regio Deals en Woondeals. Deze inzichten benutten we natuurlijk ook om nieuwe City Deals te ontwikkelen rondom de stedelijke vraagstukken van vandaag en morgen.
Samen met de in de G40 verenigde Nederlandse steden en op basis van onderzoeken en inzichten van o.a. het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau brengt Agenda Stad verschillende vraagstukken in kaart. Dat heeft geleid tot nieuwe City Deals en de verkenning van een aantal voorgenomen City Deals. Meer weten over deze deals of interesse om aan te sluiten? Neem contact met ons op via het contactformulier op de website.
De volgende City Deals zijn momenteel in verkenning:
Kennissteden en Innovatie-ecosystemen
Eén van de grote uitdagingen in de huidige economische en geopolitieke context is het verkleinen van de innovatiekloof tussen Europa enerzijds en de VS en China anderzijds. Dat blijkt uit het Draghi-rapport over het Europese concurrentievermogen uit 2024 (The Future of Europe’s Competitiveness). Het huidige kabinet wil dat Nederland tot de top-5 meest concurrerende landen ter wereld behoort en stimuleert daarom ondernemerschap binnen kennisinstellingen. Maar een concreet handelingsperspectief voor een samenhangende, geïntegreerde aanpak van kennissteden en hun innovatiecampussen, ontbreekt nog altijd.
Daarom verkent Agenda Stad met het Netwerk Kennissteden Nederland, het G40-stedennetwerk en Platform31 een City Deal die kennissteden en hun campussen in staat stelt zich door te ontwikkelen en te versterken. In een kennisstad ligt de nadruk op innovatie, technologische vooruitgang en het aantrekken van hoogopgeleide professionals, met als doel productiviteitsgroei en maatschappelijke innovatie. Campuslocaties vormen de brandpunten van innovatie en impact in deze kennissteden. Nederland telt momenteel 35 campussen.
De City Deal in Verkenning streeft naar een ‘new deal’ waar vanuit een kennisbasis en samenhangend beleid de ontwikkeling van de kenniseconomie wordt gefaciliteerd en geregisseerd. De City Deal streeft naar een start in 2026. Wil je meer weten over deze City Deal of heb je interesse om deel te nemen? Neem dan contact op met dealmaker Charlot Stensen van Agenda Stad via [email protected]. In de three-pager over deze City Deal, lees je meer over de context en de aanpak van de verkenning.
Energiearmoede, Gezondheid en Duurzaamheid
Astmatische klachten, reuma, hoofdpijn. Huisartsen en andere professionals in de eerstelijns-gezondheidszorg zien een tendens van gezondheidsklachten die deels terug te voeren zijn op een slecht binnenklimaat en/of slechte isolatie van de woning. Energiearmoede is voor veel huishoudens een hardnekkig probleem dat raakt aan hun gezondheid. We zien dat dit zich met name voordoet in kwetsbare wijken in steden, en in regio’s aan de randen van het land.
Tijdens de slotbijeenkomst van de City Deal Energieke Wijken, Duurzaam en Sociaal5 op 3 april 2025, werd de relatie tussen energiearmoede, gezondheid en slechte verduurzaming van woningen in kwetsbare wijken ook nadrukkelijk benoemd als een urgent vraagstuk. Sinds april hebben diverse bestuurders van steden, grensregio’s, corporaties, artsen, RVO, TNO en Platform31, aangegeven dat zij dit thema gezamenlijk op willen pakken. Om door samenwerking tussen voortrekkers uit de domeinen zorg en verduurzaming en het sociaal domein, te komen tot slagkracht en innovatieve aanpakken. Immers, door expertise, menskracht en middelen in te zetten, moet het mogelijk zijn: een betere gezondheid voor mensen in kwetsbare wijken en regio’s, zodat zij actief en veerkrachtig kunnen blijven deelnemen aan de samenleving.
De genoemde partijen menen dat een City Deal bij uitstek een instrument is waarin deze samenwerking en de gewenste oplossingen tot wasdom kunnen komen. Daarom verkennen zij met Agenda Stad6 een nieuwe City Deal, waarvoor geïnteresseerde partners van harte zijn uitgenodigd om deel te nemen. Ben jij en is jouw organisatie bevlogen over dit onderwerp? Kan en wil jouw organisatie voor een periode van 3 tot 4 jaar expertise, menskracht en middelen inzetten om een vraagstuk dat toch al om deze inzet vraagt, samen – en dus kansrijker – aan te pakken? Meld je dan bij dealmaker Henk Jan Bierling van Agenda Stad via [email protected]. Lees meer over deze City Deal in Verkenning in deze flyer.
Ruimte voor Werk
Werk dichtbij waar mensen wonen draagt bij aan levendige buurten, sociale cohesie en vergroot de kansen voor bewoners. Toch staat die ruimte voor werk steeds meer onder druk. In onze steden is grond schaars en krijgt woningbouw vaak voorrang. Waar vroeger ambacht, maakbedrijven en stadsverzorgende ondernemingen een vanzelfsprekend onderdeel van de stad waren, worden deze werkplekken nu steeds verder verdreven naar de randen van de stad en daarmee minder bereikbaar voor werknemers. Dit raakt vooral bewoners van kwetsbare wijken en vormt een serieuze bedreiging voor de leef- en weerbaarheid van de stedelijke regio’s. Ruimte voor werk is bovendien een randvoorwaarde voor vakmanschap en het culturele klimaat van steden.
Steden proberen met verschillende strategieën de teruggang van bedrijfsruimte te keren. Er zijn veel initiatieven die sturen op wat er nodig is in de stad, maar zodra het aankomt op uitvoering, het hoe, lopen gemeenten vaak vast. Voor duurzame oplossingen is regie en steun vanuit het Rijk noodzakelijk. In de City Deal Ruimte voor Werk kunnen gemeenten, provincies, het Rijk, onderwijsinstellingen, ondernemers en sociaal-maatschappelijke organisaties samenwerken aan het versterken van werk dichtbij huis. De City Deal stimuleert een integrale aanpak waarin wonen, werken, leren en welzijn met elkaar worden verbonden. Lees meer over deze City Deal in verkenning in de two-pager.
Heb je interesse om met jouw organisatie deel te nemen aan deze City Deal of wil je meer weten? Neem contact op met dealmaker Iris Meines via [email protected].
Welk urgent thema ontbreekt in dit overzicht?
De kracht van City Deals bestaat uit de gelijkwaardige, opgavegerichte samenwerking. Bovenstaande City Deal-thema’s zijn geïdentificeerd in nauw overleg met steden, koepels en kennisinstellingen en planbureaus. Het signaleren van City Deal-thema’s is een continu proces waarbij Agenda Stad proactief de dialoog zoekt. Ontbreekt er een thema dat de innovatiekracht van City Deals nodig heeft? Laat het ons weten via onze Contact-pagina.