City Deals in voorbereiding

Foto: Flip Franssen, Mediatheek Rijksoverheid

Anno 2019 zijn er 19 City Deals ondertekend, waarvan een deel al succesvol is afgerond. Een overzicht van de getekende Deals vindt u op de City Deal-pagina. Maar Agenda Stad staat natuurlijk niet stil. De lessen en successen van de lopende en afgeronde deals hebben onder andere bijgedragen aan nieuwe, gebiedsgerichte vormen van deals, zoals Regiodeals en Woondeals. Maar deze inzichten benutten we natuurlijk ook om nieuwe City Deals te ontwikkelen, rondom de stedelijke vraagstukken van vandaag en morgen.

In afstemming met de Nederlandse steden, verenigd in de G40 en op basis van onderzoeken en inzichten van o.a. het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau, zijn verschillende prioritaire vraagstukken door Agenda Stad in kaart gebracht. Dat heeft vooralsnog geleid tot het verkenning van een zestal voorgenomen City Deals. Meer weten over deze deals of interesse om aan te sluiten? Neem contact met ons op via het Contactformulier op de website.

City Deal Samenleven in de Wijk

Met name in grote gemeenten woont en leeft een grote verscheidenheid aan bevolkingsgroepen samen.  Dat levert complexe vraagstukken op die zowel op landelijk als lokaal niveau aan de orde van de dag zijn. Daarbij gaat het om zaken als polarisatie, segregatie, integratie, participatie, toegankelijkheid en inclusie. Vragen genoeg, maar de antwoorden zijn (nog) niet altijd voor handen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, WRR, signaleert in haar rapport ‘De nieuwe verscheidenheid’ dat de diverse samenstelling van onze bevolking vraagt om een nieuwe instelling: ‘Publieke en private instellingen zullen zich moeten instellen op een permanente, steeds wisselende culturele veelvormigheid onder bewoners, leerlingen, patiënten, klanten, werknemers’. Deze verscheidenheid zal blijven toenemen en een structureel kenmerk zijn van de Nederlandse samenleving.

Welke rol is hierin voor gemeenten weggelegd en waar kunnen verbeterkansen benut worden als het gaat om kennis, ondersteuning, contact en kansengelijkheid op het gebied van (etnische) diversiteit in steden? En welk stedelijke experimenten kunnen baat hebben bij inbedding in een City Deal-aanpak? Dat is waar de City Deal Samenleven in de Wijk een antwoord op probeert te vinden.

In deze City Deal in oprichting werkt een tiental steden samen met de departementen SZW, JenV, OCW, VWS en BZK en de kennisinstellingen Verwey-Jonker Instituut, Hogeschool Leiden en Platform31 aan een gemeenschappelijk kader dat bijdraagt aan het benutten van de diversiteit binnen onze steden.

City Deal Digitale Transitie & Smart Cities

Technologie is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Digitalisering transformeert onze maatschappij en economie in een razendsnel tempo. De mogelijkheden van technologie vergemakkelijken ons leven. Tegelijkertijd hebben deze technologische ontwikkelingen een keerzijde en stellen ons voor een aantal nieuwe vraagstukken, waar we nog niet altijd een antwoord op hebben. In een democratische rechtstaat moeten de rechten en plichten van burgers en ondernemers, in de fysieke en digitale wereld, geborgd zijn. Dit is namelijk de basis voor het kunnen vertrouwen in de overheid.

Open data biedt vele kansen maar kan zonder waarborgen een bedreiging vormen voor de privacy van het individu en de veiligheid van de maatschappij. Digitalisering biedt economische kansen maar mag niet indruisen tegen maatschappelijke waarden als rechtsgelijkheid en rechtvaardigheid.

Deze, deels technische en infrastructurele, deels ethische en juridische vraagstukken, houden veel steden bezig. In sommige steden zijn al open data-principes en manifesten voor ‘Smart Cities’ opgezet. In navolging van het Europese Partnerschap Digital Transition, beogen de steden, departementen en andere partners in deze City Deal die momenteel verkend wordt, een slimme verbinding tot stand te brengen tussen technologische ontwikkelingen en de kerntaken van de lokale overheid.

City Deal Circulaire Stad

Het belang van een Circulaire Economie is evident. Het hergebruik van grondstoffen voorkomt uitputting van fossiel materiaal, reduceert de uitstoot van schadelijke gassen én de kosten in productie- en bouwprocessen. Maar de praktijk is weerbarstiger, mede door landelijke en Europese wetgeving rondom afval. Wetgeving die vaak in het belang van de volksgezondheid is opgesteld, maar die nu knelt met de reëele noodzaak van meer circulaire processen in steden.

Komt de ‘City Deal Circulaire Stad’ u bekend voor? Dat kan kloppen. De afgelopen jaren vonden in verschillende steden experimenten rondom circulariteit plaats in het kader van een eerste City Deal rond de circulaire stad. Deze nieuwe City Deal beoogd verder te gaan met de inzichten van zijn voorganger. Deels met nieuwe steden die hun eigen inzichten en vraagstukken meebrengen en met één gemeenschappelijk doel voor de deelnemende steden, departementen en partners: drempels verlagen voor een meer circulaire stedelijke economie.

City Deal Cyber Security

Cybercriminaliteit is helaas niet meer weg te denken uit de hedendaagse samenleving, maar gelukkig geldt dat ook steeds meer voor Cyberveiligheid. Het inzetten van technologie voor het beschermen van het materiële en immateriële goed van Nederlandse steden is een innovatie waar het CCV, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, graag een voortrekkersrol in speelt.

Samen met een aantal steden wil men in deze City Deal creatieve en innovatieve toepassingen bedenken voor cyberveiligheid, volgens het concept van Connected Cyber Cities (CCC). Dit sterk aan City Deals verwante instrument verbindt steden in hun aanpak van lokale cyberveiligheid, met het opzetten van pilots en diverse uitwisselings- en inspiratiebijeenkomsten over de bestuurlijke aanpak van lokale cyberveiligheid. Samen met het CCV buigen een zestal beoogde steden, zich met regionale samenwerkingsverbanden, de VNG, de ministeries van JenV en BZK en AlertOnline zich over ontwikkeling en uitvoering van deze City Deal.

City Deal Wijkvernieuwing

In deze City Deal wordt onderzocht hoe de kansen van de energietransitie en het aardgasvrij maken van wijken, kunnen bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid in kansarme wijken. Opgaven als de energietransitie of aardgasvrij maken worden doorgaans minder positief onthaald in kansarme wijken, maar door deze te koppelen aan de positieve ontwikkeling van een verbeterde leefbaarheid, kan het draagvlak toenemen en kunnen de positieve ontwikkelingen elkaar versterken. Hetzelfde geldt voor andere multidisciplinaire koppelingen, dus bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van een nieuwe infrastructuur voor energietransitie, positieve factoren zoals de aanleg van glasvezel of een nieuwe tramlijn meenemen.

In deze voorgenomen City Deal wordt o.a samengewerkt met het programma aardgasvrije wijken binnen BZK. Een belangrijke inspiratiebron vormt NPRZ (Nationaal Programma Rotterdam Zuid). De City Deal sluit aan op het politiek actuele vraagstuk van de aanpak van kansarme wijken, bij instrumenten als de woondeals waar ook aandacht is voor brede leefbaarheid en raakt bovendien aan meerdere departementen, zoals SZW en EZK (Omgevingswet). Daarnaast zal in deze voorgenomen City Deal veel aandacht uitgaan naar het vraagstuk hoe betrokkenheid vanuit burgers beter georganiseerd kan worden.

City Deal Mobiliteit in de Stad

Onder invloed van technologie en digitalisering maken onze maatschappij en economie een razendsnelle transitie door. Deze raakt ook aan de traditionele retail en goederenstromen in onze binnensteden. Waar veel winkelcentra kampen met teruglopende klantenaantallen, verheugen webwinkels zich veelal in een gestage groei. Maar aangekochte goederen – waaronder steeds vaker ook de dagelijkse boodschappen – moeten ook bezorgd worden, in een stad die al voller en drukker wordt door de groei van bewoners- en bedrijvenaantallen. Dit zorgt voor knelpunten en voor druk op de lucht- en daarmee leefkwaliteit. En voor gevaarlijke situaties op de weg.

Er zijn oplossingen denkbaar, zoals drones, zelfvarende boten en robots. Veelal weet de technologie ook een oplossing te vinden voor de problemen waaraan het zelf mede debet is. Maar waar technologie vaak zijn eigen drempels weg kan nemen, zit regelgeving vaak een doorpak naar innovatief binnenstedelijk goederenvervoer in de weg.

De City Deal in oprichting Mobiliteit in de Stad focust zich vooralsnog op twee speerpunten: het wegnemen van belemmeringen zoals regelgeving en infrastructurele en technische beperkingen enerzijds en het creëren van een innovatief leernetwerk anderzijds.

Naast een tiental steden, verkennen de ministeries van IenW, EZK, VWS en BZK samen met de Universiteit Twente, TU Delft en TU/e Eindhoven en grote bezorgdiensten als PostNL en DHL de uitgangspunten voor deze City Deal.

City Deal Digitaal Maatwerk

Tegenwoordig wordt al meer dan de helft van alle besluiten niet meer door mensen maar digitaal genomen. Soms kan een onvoorziene samenloop hierbij negatief uitpakken waardoor mensen in de knel komen. Deze City Deal wil ervoor zorgen dat ambtenaren en bestuurders de ruimte die er is om maatwerk te leveren meer kunnen benutten, onder meer door gebruik te maken van de ervaring die anderen hier al mee hebben opgedaan.

Onze Partners